Народнае мастацтва - адзін з самых адметных пластоў культуры Беларусі. Перажыўшы доўгую гісторыю, пачынаючы з першабытных часоў, яно стагоддзямі накоплівала традыцыі і сакрэты, узбагачаючы і ўдасканальваючы фальклор, а таксама вырабы рамеснікаў. Майстры стваралі мастацкія вырабы, каб адчуваць эстэтычную асалоду ў час цяжкай працы ці адпачынку. I сёння ў дні святаў беларусы выконваюць старадаўнія песні, і а ў быце аддаюць перавагу тканінам і прадметам, якія створаны рукамі народных умельцаў.
Шлях развіцця беларускага мастацтва пачаўся яшчэ ў дахрысціянскія часы, калі пачалі зараджацца кераміка, ткацтва і арнамент. I па сённяшні дзень адчуваецца іх магічны ўплыў. Усталяванне хрысціянства дало новы магутны імпульс для росквіту іканапісу, ювелірнага майстэрства, вышыўкі і духоўнага развіцця.
Сярод нязлічонай колькасці відаў народнага мастацтва хочацца вылучыць самыя значныя і характэрныя для Беларусі.
Па-першае, гэта народны касцюм. Традыцыйнае нацыянальнае адзенне беларусаў - гэта яркая і самабытная з'ява матэрыяльнай культуры Усходняй Еўропы. Жанчыны стагоддзямі стваралі і ўзбагачалі гэтыя творы народнага мастацтва, укладваючы ў іх шмат працы, высокага майстэрства і тонкага густу. Касцюм беларускіх сялян вельмі дакладна адпавядаў таму ідэалу прыгажосці, што быў апеты ў народных мелодыях і пластыцы старадаўніх танцаў. Адметна, што на вяселле, рэлігійныя святы, у полі і нават на жалобны абрад пахаванняў беларусы спакон веку апраналіся ва ўрачысты белы ўбор. Белае даматканае адзенне, упрыгожанае арнаментам, выконвала функцыю пэўнага кшталту, падкрэсліваючы датычнасць да сям'і, мясцовасці і да сваёй краіны. Краіны, у назве якой выразна чуваць гучанне белага -Беларусь.
Яшчэ адным адметным беларускім мастацтвам з'яўляецца саломапляценне. Яго творы - гэта своеасаблівая візітная картка Беларусі. Гэта ж золата саломкі сонечнымі промнямі сплялося ў спрытных руках майстрыц у сапраўднае дзіва. Звычайны матэрыял атрымаў другое жыццё, пераўтвараючыся ў звяроў і птушак, у куфэркі, посуд і Царскія вароты царкоўных іканастасаў. А ў доўгія зімы такая сонечная прыгажосць сагравала інтэр'еры сялянскіх хат, дарыла радасць дзецям і дарослым.
Пленная праца народных умельцаў, вырабы саматужнікаў і зодчых, багацейшая песенная і музычная спадчына, самабытная вусная літаратура яскрава сведчаць пра надзвычай высокі духоўны і інтэлектуальны патэнцыял беларускай нацыі. Зараз лепшымі творамі мы можам любавацца не толькі ў экспазіцыях музеяў і на сцэнах тэатраў - у Беларусі яны працягваюць гучаць, жыць і стварацца сучаснымі майстрамі і выканаўцамі. |