Грошы на аплату расійскага газу Беларусі пазычыў Азербайджан. Аб гэтым Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка паведаміў у інтэрв'ю тэлеканалу "Еўраньюс" 24 чэрвеня.

"Гэта спрэчка абсалютна простая. Ужо не першы раз адбываюцца гэтыя канфлікты ў Расіі з транспартнымі транзітнымі дзяржавамі - з Украінай і Беларуссю. Але гэта спрэчка абсалютна не мае падстаў з пазіцыі Расіі", - адзначыў Кіраўнік дзяржавы, гаворачы пра расійска-беларускі газавы канфлікт.

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што спрэчка ўзнікла тады, калі "Газпрам" завінаваціўся за паслугі Беларусі па транзіту газу $260 млн., а "мы ім вінаватыя былі за перыяд, калі мы вялі перагаворы (мы па старой цане ім плацілі за газ) - $187 млн.".

"Мы прасілі іх: "Дайце нам адтэрміноўку два тыдні, каб пагасіць наш доўг"'. Але нашы саюзнікі, самыя блізкія нам людзі, сказалі: "Не, ні дня чакаць не будзем". Я звярнуўся да Прэзідэнта Азербайджана Ільхама Аліева, ён мне на працягу сутак, нават менш за суткі, пазычыў $200 млн. Мы аплацілі "Газпраму" доўг - на 100 працэнтаў разлічыліся", - расказаў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ўпэўнены, што за расійска-беларускім газавым канфліктам стаяць палітычныя прычыны.

"$200 млн. - гэта не тыя грошы, калі спрэчка павінна даходзіць вось да такога. Але, Вы ведаеце, апошнім часам выбудоўваўся пэўны ланцужок: Беларусь не прызнала незалежнасць Паўднёвай Асеціі і Абхазіі, затым вы не ўступілі ў Мытны саюз, далі прытулак у сябе былому Прэзідэнту Кыргызстана. Гэта значыць рабілі ўсё не так, як хацела б Расія. Ці стаяць вось за гэтым газавым канфліктам палітычныя прычыны?" - задаў пытанне Аляксандру Лукашэнку карэспандэнт тэлеканала.

"На 100 працэнтаў упэўнены ў гэтым. Але хачу задаць Вам рытарычнае пытанне: а што, Асецію і Абхазію толькі мы не прызналі? Казахстан таксама не прызнаў. Але яны Казахстану, які здабывае 90 млн. т нафты, спажывае з іх толькі 11, яны (расіяне) ім за паўцаны пастаўляюць нафту, - сказаў беларускі лідэр. - Я задаю пытанне "тандэму" ў Расійскай Федэрацыі: чаму вы паводзіце сябе такім чынам у адносінах да нас, калі адначасова да другога члена Мытнага саюза вы ставіцеся інакш, прадаючы нафту за паўцаны фактычна, без пошліны? Адказу няма. Значыць, тут ёсць нейкія іншыя пытанні... - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Мабыць, яны чарговы раз хочуць нас адстроіць, а праз нас - Еўропу. Гэта ў іх практыка такая. Магчыма, іх насцярожвае спад цэн на нафту і, як вынік, на газ. Такія канфлікты заўсёды для рыначнай эканомікі небяспечныя тым, што яны падганяюць цэны. Так было ў канфлікце з Украінай. Але дзіўна, што так не адбылося цяпер. Наадварот, цана на нафту за апошнія тры дні ўпала".

Прэзідэнт Беларусі падкрэсліў, што "газ - гэта прычына". "Яны гавораць, што гэта - "спрэчка суб'ектаў гаспадарання". Якая ж спрэчка, калі ў час сустрэчы з Мядзведзевым мы дамовіліся, што ён разбярэцца ва ўсіх пытаннях, у тым ліку і ў газавых, і ў нафтавых (па пошлінах і гэтак далей), пазвоніць мне і скажа вынік. Праз два дні бачу проста-такі сюжэт з фільма, некалькі кадраў: сядзіць Мядзведзеў, сядзіць Мілер, і ён яму дае ўказанне (усе ж гэта зрэжысіравана было): ультыматум - за 5 дзён заплаціць. Як жа заплаціць за 5 дзён, калі вы нам больш вінаватыя?! Чаму ж вы не плаціце?", - задаў пытанне Кіраўнік дзяржавы. "Гэта значыць не было прычыны для канфлікту, абсалютна не было прычыны. Яны павінны былі заплаціць $260 млн. - мы ім пералічылі б адразу $187 млн.", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

На яго думку, магчыма, Расія такім чынам хоча ўтрымаць Беларусь у сферы свайго ўплыву. "Нас не трэба трымаць у сферы свайго ўплыву, мы абсалютна па-прарасійску былі настроены, мы рабілі ўсё для таго, каб было добра Расіі. Не такім метадам трэба краіны падцягваць да сябе і трымаць іх у сферы свайго ўплыву. Трэба рабіць так, як амерыканцы з ізраільцянамі ўсталёўваюць адносіны. І я Пуціну з Мядзведзевым часта аб гэтым казаў. Калі ласка, давайце ўсталюем такія адносіны, як амерыканцы з Ізраілем, і вы заўсёды будзеце мець свае інтарэсы ў Беларусі, і яны свята будуць выконвацца", - адзначыў беларускі лідэр.

"Імперскае мысленне ў тым і складаецца, што трэба ўзяць, загарнуць, нахіліць, прыціснуць, пятлю накінуць. А інакш яны не ўмеюць. Ну, і, напэўна, патрэбны нейкія пераможныя сёння поспехі. Гэта таксама для вялікіх дзяржаў вельмі важна, перамога нейкая патрэбна. Але Беларусь не тое месца, дзе можна сёння, закасаўшы рукавы, перамагчы, таму што рускі чалавек не прымае бойкі з беларусамі, гэта я ведаю дакладна", - падвёў вынік Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка настойвае на раўнапраўных адносінах у Мытным саюзе.

Прэзідэнт Беларусі звярнуў увагу на тое, што Казахстану, які здабывае 90 млн. т нафты, спажываючы з іх толькі 11 млн., Расія пастаўляе нафту за паўцаны. "Я задаю пытанне "тандэму" ў Расійскай Федэрацыі: чаму вы паводзіце сябе такім чынам у адносінах да нас, калі адначасова да другога члена Мытнага саюза вы ставіцеся інакш, прадаючы нафту за паўцаны фактычна, без пошліны?" - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

"А што гэта за Мытны саюз, калі мацнейшая краіна гэтага саюза паводзіць сябе як слон у пасуднай лаўцы: хачу пошліны ўводжу, хачу - адмяняю... Мытны саюз (гэта яго класічнае патрабаванне) не прадугледжвае мытных пошлін унутры. Усе пошліны па перыметры гарніц устанаўліваюцца", - падкрэсліў беларускі лідэр. "Ну а Расіі гэта, бачыце, нявыгадна. Ды і невялікую выгаду яны ад гэтых пошлін атрымаюць ад Беларусі", - дадаў ён.

Для ўсіх кандыдатаў на прэзідэнцкіх выбарах у Беларусі будуць створаны роўныя ўмовы.

"Я ўжо ў СМІ заўважаю, на асноўных тэлеканалах (расійскіх), што яны пачалі выгаворваць тэзісы прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі. Усё абсалютна зразумела: ідзе націск напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі. І наша апазіцыя, і яны лічаць, што Лукашэнка для захавання ўлады перад выбарамі (каб Лукашэнку Крэмль падтрымаў і прызнаў) здасць усё. Мне не трэба, яшчэ раз падкрэсліваю, ніякая падтрымка. І мне не патрэбны сёння ніякія прызнанні акрамя прызнання беларускага народа: выбера беларускі народ Пятрова, Сідарава, Іванова ў Беларусі - быць яму Прэзідэнтам тут", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.

Адказваючы на пытанне аб магчымасці ўдзелу ў маючых адбыцца прэзідэнцкіх выбарах у Беларусі, Аляксандр Лукашэнка сказаў: "Я ўжо адказваў неяк на гэта пытанне. Калі я ўбачу, што, увогуле, людзі мяне не прымаюць, то я ніколі не палезу насуперак меркаванню людзей".

Прэзідэнт падкрэсліў, што заўсёды прыслухоўваўся да меркавання народа і менавіта таму атрымліваў падтрымку. "Калі я ўбачу, што гэтай падтрымкі няма, і людзям Лукашэнка ўжо надакучыў, і яны не хочуць, у большасці сваёй, каб Лукашэнка працаваў на гэтай пасадзе, - я вам клянуся, што я за гэта крэсла трымацца не буду", - падкрэсліў беларускі лідэр.

Аляксандр Лукашэнка таксама запэўніў, што абсалютна для ўсіх кандыдатаў на выбарах будуць створаны роўныя ўмовы. "У мяне няма неабходнасці ствараць няроўныя ўмовы. Таму што Вы ведаеце, што вакол гэтых выбараў адбываецца, тым больш у Расіі, не гаворачы ўжо пра Еўропу (Еўропа і так будзе прасаваць мяне па поўнай праграме). Навошта мне яшчэ ствараць дадатковыя прэцэдэнты і дадатковыя спараджаць факты, каб мяне папракалі ў тым, што я нелегітымны, што я там няправільна выбары правёў. Мне гэта абсалютна не трэба, - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы. - Я ведаю сітуацыю ў рэспубліцы, ведаю рэйтынг кожнага з маіх магчымых сапернікаў, якія хочуць быць Прэзідэнтам. Хаця я памыліўся... Ці хочуць яны быць Прэзідэнтам? Гэта яшчэ пытанне".

Абвастрэнне адносін паміж Беларуссю і Расіяй не азначае разрыву стратэгічнага партнёрства паміж дзвюма дзяржавамі. Аб гэтым Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заявіў у інтэрв'ю тэлеканалу "Еўраньюс".

"Склалася на сённяшні дзень парадаксальная сітуацыя. Міністэрствы замежных спраў працуюць у адным ключы як адзінае цэлае, міністэрствы абароны (найважнейшая сфера для Расійскай Федэрацыі і для нас сфера бяспекі) працуюць у адным ключы як адзінае цэлае. Гэта тое, што падпарадкавана Прэзідэнту Расіі. Эканамічны блок - аб чым бы мы з Прэзідэнтам Расіі ні дамовіліся, - Урад Расіі зусім не ўспрымае і робіць наадварот. Вось такая парадаксальная сітуацыя. Калі ёсць пагаршэнні ў сферы эканомікі, гандлю, то ёсць і выдатныя адносіны па іншых напрамках. Пры гэтым я не хачу сутыкнуць іх абодвух, як яны часта ў сваіх СМІ заяўляюць. Ды і ў іх, напэўна, склалася такое меркаванне. Не, я проста канстатую факт, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Таму гаварыць аб тым, што ў нас сёння разрыў стратэгічных адносін, нельга".

Адказваючы на пытанне, не ці варта Беларусі развярнуцца на 180 градусаў і стаць на шлях еўрапейскай інтэграцыі, Кіраўнік дзяржавы сказаў: "Па-першае, вялікая палітыка не церпіць ніякіх разваротаў, а рэзкіх разваротаў тым больш. Па-другое, давайце будзем аб'ектыўныя, нас што, у Еўропе чакаюць? Па-трэцяе, у Еўропы сёння столькі праблем з гэтымі 27-ю дзяржавамі, што ім сёння не да Беларусі, не да Украіны і не да іншых. Па-чацвёртае, я Вам скажу абсалютна адкрыта: тое, што ад нас еўрапейцы сёння патрабуюць, для нас непрымальна. Я не магу праводзіць палітыку ў інтарэсах груп, кланаў або яшчэ некага. Я магу праводзіць палітыку толькі ў інтарэсах ўласнага беларускага народа. Як сёння мысліць і патрабуе беларускі народ, так я і буду рабіць!"

Гэта не значыць, што людзі ў Беларусі не любяць Еўропу, не разумеюць і не хочуць жыць як там. "Але нашы людзі хочуць жыць у сваёй краіне. Мы нікуды не будзем паварочваць і разварочваць, мы застанемся на сваім кавалку зямлі, мы будзем жыць тут, не ствараючы нікому ніякіх праблем, нашым суседзям, перш за ўсё. І мы ніколі праблем гэтых не стваралі, калі нас не спрабавалі нахіліць, калі нас не спрабавалі сілай прымусіць да вырашэння якіх-небудзь праблем і якіх-небудзь пытанняў", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

"І потым, калі Вы намякаеце на тое, што "не Расія, дык Еўропа", мы ж з Еўропай не спрачаемся, не сварымся. Мы палавіну - гандлюем у Еўропе, палавіну - у Расіі. Вы што думаеце, што Еўропа лепшым чынам паводзіць сябе ў адносінах да Беларусі? Ды не. Ёсць негатыўныя факты... Дай Бог, каб Еўропа разабралася ў сваіх праблемах", - адзначыў беларускі лідэр.

"Так, пажадана, каб былі іншыя вынікі (у адносінах з Расіяй). Але іх, на жаль, няма. Але гэта не прычына для таго, каб, ведаеце, вось узяць і развярнуцца. Ад каго разварочвацца? Мы гаворым на адной мове з імі і не хочам губляць гэту мову. Гэта руская мова, але не расійская. Гэта і наша мова, мы туды ўклалі столькі працы і здароўя за некалькі стагоддзяў жыцця ў адной імперыі, чаму мы ад гэтага павінны адмовіцца? Яна прызнана сусветнай супольнасцю, - дадаў Аляксандр Лукашэнка. - Але і сваю мову мы не павінны забываць. Мы яе павінны спакойна, ціха ўзнімаць на нармальны ўзровень. Не так, як нацыяналісты крычалі: "Давай усіх павыганяем, хто не ўмее размаўляць на беларускай мове".

Беларусь прадоўжыць пошук альтэрнатыўных пастаўшчыкоў энерганосьбітаў. Аб гэтым Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заявіў у інтэрв'ю тэлеканалу "Еўраньюс".

"Мы шукаем. Мы знайшлі нафту ў Венесуэле, што вельмі Расію напружвае. Мы, я яшчэ раз падкрэсліваю, сёння працуем, як працуе Еўропа ў напрамку таго, каб атрымаць звадкаваны газ (недзе на беразе мора пабудаваць тэрміналы, кінуць трубу і атрымліваць гэты газ, каб была альтэрнатыва)", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Паводле яго слоў, большасць краін сёння на спотавых рынках купляюць звадкаваны газ. "Вы ўяўляеце: у Еўропе - $174 - $176 газ з Катара і Нарвегіі... А нам спрабуюць давесці ў будучым годзе цану на газ да $230 за тысячу кубаметраў", - адзначыў беларускі лідэр.

"Там жа трэба яго звадкоўваць, у Катары (завод вялізны, я на ім быў), потым танкерам даставіць, тут яго трэба зноў на заводзе разрэджваць, заганяць у трубу і пампаваць. А тут жа ідзе: са свідравіны - у трубу - і прама да нас. Таму, калі ўлічыць вось гэтыя затраты, то, вядома ж, трэба прадаваць тут газ танней. Тым больш, калі ўлічыць, колькі беларусы ўклалі ў гэтыя газа- і нафтапромыслы ў свой час?! Мы ж іх там разам з расіянамі, украінцамі і іншымі будавалі", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.